براي بيش ازچهارونيم ميليارد سال
سياره زمين مورد تهاجم طوفان بوده ,آتش گرفته,شکافته و ساييده شده است
اين پديده هاي خارق العاده سياره ما را شکل داده
از طريق مجموعه اي ازتحولات ويران کننده
اجداد ما گمان مي کردند که آتشفشان ها درهاي ورودي جهنم بودند
ما فکرمي کنيم که بهترمي دانيم
ولي ما هنوزدر دنيايي زندگي مي کنيم که توسط نيروهاي طبيعي اداره مي شود
که ما نمي توانيم آن را کنترل کنيم
و با نيازهاي ما بي تفاوت هستند
ما در سياره اي بي قرار زندگي مي کنيم
ما تازه شروع کرده ايم به درک اين قدرت فوق العاده
که مي تواند کوه ها را برپا کند و قاره ها را تشکيل دهد
درياها را باز و بسته کند
آتش بس شکننده بين انسان وزمين
بارها شکسته شده
ما درحال يادگيري بيشتري هستيم از نيروهايي که زمين ما را اداره مي کنند
و اينکه چگونه با آنها زندگي کنيم
اما شايد خيلي دير شده باشد
سال79 قبل از ميلاد پمپئي . ايتاليا
يک شهر امن در روم غرق شد
از گدازه هاي آتشفشاني کوه وزوويوس
آتشفشاني که براي سال هاي طولاني به خواب رفته بود
تا زماني که به طور ناگهاني منفجر شد
بيست هزار نفر در شهر پمپئي زندگي مي کردند
تعداد بسيار کمي از کفن آتشفشان فرار کردند
دو هزار سال بعد
مردم مونتسرات,جزيره اي کوچک در درياي کاراييب
با تهديدي مشابه روبرو شدند
درماه ژوئن سال1995
آتشفشان سوفرير,زندگي مردم را به خطر انداخت
آتشفشان براي چهارصد سال خفته بود
نوزده نفر کشته شدن و نيمي از جزيره غيرقابل سکونت است
جايي که در آنجا جنگل سبز وجود داشت
کاملا نابود شده است-- يک بيابان خاکستر
دانشمندان از سراسر جهان
تلاش مي کنند تا از يک فاجعه بزرگتر جلوگيري کنند
چيزي که داريم مشاهده مي کنيم تپه هاي آتشفشاني سوفريره
و اساسا چيزي که هست اين دره بزرگ و گوده
و بخشي از اين دره چيزي که ما آن را دهانه انگليسي مي ناميم
اون آمفي تئاتر بزرگه
درون اون آمفي تئاتر يک مخروطه که الان فعاله
ماگما از پايين مي ياد بالا و بيرون مي ياد
فوق العاده چسبناکه
و همينطور ساخته مي شه و ساخته مي شه
و اين ساختار مخروطي بزرگ رو تشکيل ميده
اون فوق العاده داغه و بسيار ناپايدار
و اين بلوک ها که آويزون هستند
چيزي که معمولا مي افته
که سقوط سنگ رو موجب ميشه و بعدش هم جريان هاي آتشفشاني
مارک ديويس فقط نمي تواند
از جايي امن در هليکوپترتماشا كند
او بايد تا مي تواند به جريان نزديک شود
که فوق العاده خطرناک است
درهرلحظه و بدون هشدار
آتشفشان دوباره ممکن است فوران کند
و او شانسي براي فرار نخواهد داشت
ما کاملا نزديک مخروط هستيم
شما مي تونيد گرما حس کنيد که ازش بيرون مياد
خب. اينجا جايي نيست که بخوايم بمونيم
شکاف ها درسه روز شش سانتيمتربازشده اند
پس بايد حواسمون بهشون باشه
يک جريان آتشفشاني
اساسا شباهت زيادي به سقوط بهمن داره
و تنها تفاوتش اينه که
دماش حدود هشتصد درجه سانتيگراده
درون آن حاوي سنگ هاي خيلي بزرگي هست
گاهي اوقات اندازه يک خانه
داخلش گازهاي سمي زيادي هست
و همه آنها درمواقعي با سرعتي
در برخي موارد هشتاد متردرثانيه
گاهي اوقات بسيار سريعتر حرکت مي کنند
پس نمي توني ازش جلو بيفتي و نمي توني ازش فرار کني
در برخي از موارد تنها چيزي که مي تونه
تو رو به سرعت از آنجا دور کنه يک هليکوپتره
اساسا اگه که توي يک جريان آتشفشاني گير بيفتي
واقعا نمي دوني که خرد ميشي
يا خفه مي شي
يا همون اول مي سوزي
و رک بگم ,من خودم نمي خوام بدونم
قبلا مونتسرات اينطوري بود
قبل از اون فاجعه-
يک بهشت هشت مايلي با تپه هاي سبز و مزارع کوچک
که تا کنار کوه ها رفته بودند
شهرها پرازخاطرات گذشته مستعمراتي بود
حالا همه از بين رفته است
بعضي مواقع خاکستر مثل تگرگ فرو مي ريزه
گرما مي تواند از يک مايل دورتر حس شود
بوي گوگرد سوخته هوا را پرمي کند
خورشيد محو شده است
و آسمان در ميان ظهر مانند شب تاريک مي شود
کاري به جز پناه گرفتن نمي توان انجام داد
پليموس.پايتخت مانند پمپئي بود
بندري پيشرفته و مرکز زندگي جزيره
اين شهرنيزدرمسير جرياني آتشفشاني بود
چون به مردم هشدارداده شده بود توانستند فرار کنند
اما شهرشان به آرامي ناپديد مي شد
زيرجريان هاي بي رحم و خاکستر هاي سرسخت
يک آتشفشان مي تواند براي قرن ها ساکت بنشيند
تا زماني که فشارازپايين بسيارزياد شود
و آن منفجر مي شود
چيزي که همه مي خواهند در مونتسرات بدانند
آيا دوباره منفجرومتوقف خواهد شد؟
بهترين اميد دانشمندان اين است که با نظارت بر زمين لرزه ها
بدانند که کوه قبل از فوران مي لرزد
بيست و چهار ساعت در روز آنها گوش مي کنند و نگاه مي کنند
اينجا مرکز عمليات
براي رصدکردن آتشفشانه
اينجا تمام آتشفشان تحت نظارت قرار داره
اين يك سيستم هشدار اوليه است اگه دوست دارين بدونيد
ما نقاطي رو دراطراف آتشفشان داريم
پس اگر زمين بلرزه
اطلاعاتي که اين ماشين ها جمع آوري مي کنند
از آتشفشان ,دوباره به اينجا بر مي گرده
و روي اين قلم ها ثبت مي شه
پس اين يك روش بصريه براي تعيين
مقدار جنبش اتفاق افتاده
هنگامي که غلطک و سوزن روي کاغذ و قلم
جلو وعقب ميره
هر چه زمين لرزه بزرگتر باشه
اون قلم شديدتر حرکت مي کنه
و احتمال زيادتري از يک فوران آتشفشاني وجود داره
اما فن آوري بهترين حدس است
که محفوظ از خطا و شکست نيست
با توجه به اينکه مردم آنجا اميدوارند كه علم آنها را از اين قدرت طبيعي نجات بدهد
جمعيت آنجا هر روز کمتر مي شود و مردم بيشتر و بيشتر به جزاير
مجاور امن تر فرار مي كنند
آنهايي که نمي توانند بروند
زندگي پر مخاطره اي را در اردوگاه هاي موقت مي گذرانند
خانواده ها جدا مي شوند
جوانان آينده اي نمي بينند
پيرها فقط گذشته را به ياد مي آورند
از هر ده نفر ما يک نفرنزديک يک آتشفشان فعال زندگي مي کند
بسياري انتخاب مي کنند زيرا خاک هاي آتشفشاني
بسيار حاصلخيز و پر بار است
اما آيا مردم مونتسرات دوباره قادر خواهند بود
که به مزارع و زندگي قديم خود باز گردند؟
و يا مانند پمپئي تمام شده است
مردم و سياستمداران پاسخ هاي روشن مي خواهند
اما دانشمندان مي دانند که اين غيرممکن است
اگه فوران فردا متوقف بشه
اون گنبد هنوز بالاي آتشفشان هست
که هنوز ناپايداره وگرماش رو نگه مي داره
ممکن تا يك مدت حدود پنج سال
بعد از اينکه فوران تمام شد باقي بمونه
يا ممکنه استثنائا سريع سرد بشه
و طي يک سال مردم مي تونند برگردند
ما واقعا نمي دونيم
فاجعه مونتسرات توسط چيزي موجب شد
که بيش از چهارميلياردسال پيش اتفاق افتاد
وقتي که پوسته زمين به بخش هاي بزرگي شکسته شد
و صفحات تکتونيک را شکل داد
درک تاريخچه پرآشوب زمين
مثل خواندن يک داستان کارآگاهي پيچيده است
براي زمين اين بي شباهت با هر سياره ديگر است
سطح بي قرارآن به طور مداوم در حال تغيير است
و در حال از بين بردن شواهد گذشته است
اما اگر بدانيد که کجا به دنبال آنها بگرديد
سرنخ ها هنوزهم وجود دارند
حدود هيجده هزارشهاب سنگ هر سال به زمين برخورد مي کنند
با سرعتي معادل هفتاد هزارمايل در ساعت به زمين مي خورند
بسياري ازآنها کوچک و خسارت کمي را به جا مي گذارند
اما هر يک ازآنها سرنخي مي آورند
از شکل گيري فاجعه بار سياره ما
زمين شناس راجر بوييک, در حال کاردر شمال غربي استرالياست
با اينکه تازه رسيده
اين قديمي ترين چيز روي زمينه
اين يك کندريته__ يك نوع شهاب سنگ
در اطراف منظومه شمسي سرگردان بوده
حدود چهارونيم ميليارد سال در منظومه شمسي در حال گردش بوده
از چيزهايي مثل اين بوده که کره زمين ساخته شده
سنگ هاي فضايي که بهم چسبيدند
چهارميليارد و ششصد ميليون سال پيش زمين گداخته
توسط باراني دائمي از شهاب سنگ هاي بزرگ رشد کرد
و به مدارش به دورخورشيد رانده شد
هر تصادم با خود سنگ هاي مرطوبي را مي آورد
موادي که زمين مي توانست از آن رشد کند
همچنين با خود قدرت انفجار را آورد
که دماي سطح اين سياره اوليه را بالا برد
بيش ازهزاروهشتصد درجه سانتيگراد
اقيانوسي وسيع ازسنگ هاي مذاب با صد مايل عمق
زمين را فرا گرفت
راديو اکتيويته داخلي دما را حتي بيشتر بالا برد
زمين مانند يک ديگ ذوب فلزات شد
شهاب سنگي آهني شروع کرد به فرو رفتن به مرکز زمين
که توسط قدرت بي رحمانه جاذبه کشيده مي شد
کره اي گداخته که يک کيلومتر قطر داشت سفرش را
از سطح به مرکز زمين شروع کرد
در کمتر از يک ميليون سال که در مقياس زمين شناسي بسيار کوتاه است
اجزائ زمين تشکيل شدند
که هسته اي آهني داشت که با سنگ هاي مذاب احاطه شده بود
بر روي سطح زمين پوسته اي نازک در حال تشکيل شدن بود
که مانند توده هاي گداخته آتشفشاني بود
و نيرو هاي سرکشي که در زير بودند پوسته زمين را شکستند
اينها صفحات تکتونيک هستند
صفحات بزرگ از پوسته زمين
که سطح زمين را مي شکافند و مي شکنند
آنها دائما دورزمين جمع مي شوند مانند ضربه گيرهاي بزرگ ماشين ها
متصل و جدا مي شوند
و با خود تمام قاره ها و اقيانوس ها را حمل مي کنند
آنها 9 تا هستند که هزاران مايل عرض دارند
در مرزهاي آنهاست که فاجعه ها اتفاق مي افتد
وقتي آنها برخورد مي کنند مناظر جديد ساخته مي شوند
اقيانوس ها تغيير مکان مي دهند
و کوه ها سربه آسمان مي کشند
مونتسرات روي مرز
صفحات کاراييب و آمريکاي شمالي نشسته است
جايي که آتشفشان ها فوران مي کنند و زمين لرزه ها اتفاق مي افتند
ساختار واقعي زمين در اينجاست که ساخته مي شود
جايي که صفحات تکتونيک بستر اقيانوس را شکل مي دهند
و جدا مي شوند
مواد مذاب آتشفشاني جديد به طور مستمر ايجاد و آتشفشانهاي جديد متولد مي شوند
در سال1963 اين عمل آفرينش توسط همه ديده شد
حدود ده ميليارد مربع گدازه آتشفشاني
دورازساحل ايسلند فوران کرد
و جزيره جديد (سرتسي) را شکل داد
اين جزيره تنها طي چند روز پديد آمد
درست مثل جزاير آتشفشاني برروي زمين اوليه
جزيره هاي آتشفشاني در سراسر کره زمين ظاهر شدن
و درزمان مناسب آنها اولين قاره ها را تشکيل دادند
نشانه هايي هست که چطور اين اتفاق افتاده
که دررشته کوه هاي راکي کانادا پيدا مي شوند
پوسته بيروني زمين ليتوسفر--
قاره ها را نگه مي دارد
ليتوسفر از لايه هاي بزرگي از سنگ هاي متفاوت تشکيل شده
تا شصت مايل زيرزمين گسترش دارد
بسياري از ساختارآن ناشناخته است
عميق ترين گودالي که توسط انسان حفر شده 9 مايل بوده
کاوش در جاهاي عميق ترنيازمند رويکردي متفاوت است
براي کشف چگونگي تشکيل زمين
يک تيم ازهفتصد دانشمند
و معادل هاي مدرن نقشه کش هاي اوليه
در حال ترسيم اين منطقه نامرئي هستند
آنها از ردياب هاي موج ضربه اي استفاده مي کنند ژئوفون ها
که تيم ها درسرتاسرمنطقه قرارمي دهند
اين درجهان بزرگترين
آزمايش اکتشاف درزير سطح زمين است گروه ليسوپورب
در استان يوکان سرپرست دانشمندان چارلي روتس است
زمين شناساني که روي سنگ هاي رسوبي کار مي کنند
به تداوم ازشون استفاده مي شه
روي جديدترين و قديمي ترين سنگ ها
همچنين توانايي اينکه بشه ساختار سنگ مشابهي رو
در مسافت هاي طولاني بدست آورد
تو توي اين کوه ها نمي توني اينکارو انجام بدي
سنگ هاي برروي سطح زمين
در اينجا ميزان زياد سنگ آهک نشون ميدن
و زمين هاي اطراف سنگ هايي هستند
که هيچ ارتباطي به اون ندارند
آنها تکه هايي هستند که بخشي از اين قاره نيست
و به نظر مي رسه که از يك جاي ديگه اومدن
اين تنگه ها,چين خوردگي ها و پيچ خوردگي هايي را نشون مي ده
که سنگ ها تحمل کرده اند
زماني که برخلاف قاره قديم ,تحت فشار به طرف بالا رانده شدن
مشکل اينه که تو فقط سنگ هايي رو مي بيني
که روي سطح زمين هستند
و در ناحيه اي که سنگ ها شيب تندي دارند
چيزي بيشتر از يك قصه در زير پاي ما دفن شده
براي فرستادن امواج ضربه اي به عمق پوسته
دويست پوند مواد منفجره در زير خاک دفن مي شود
ما سه تا حفره رو داريم مي کنيم
براي ژئوفون ها که مي خوايم اونا را اينجا بذاريم
تا اينطوري بتونيم يک سيستم سه مولفه اي
تعيين موقعيت داشته باشيم
براي اندازه گيري امواج لرزه اي که مي آد
ما يك ژئوفون عمودي داريم
که مولفه عمودي موج رسيده رو اندازه مي گيره
يك ژئوفون شمالي-جنوبي هست
که مولفه شمالي-جنوبي از موج وارد شونده
رو اندازه گيري مي کنه
و ما يك ژئوفون شرقي -غربي هم داريم
که مولفه شرقي-غربي موج لرزه اي
وارد شونده رو اندازه ميگيره
9.10
8,7
6, 5,
4, 3,
2, 1.
زماني که موج لرزه اي به درون زمين حرکت مي کنه
آنها به چيزي سخت برخورد مي کنند
بسيار سخت تر ازسنگ هاي اطراف
امواج ضربه اي منعکس شده و با سرعت به سطح زمين باز مي گردند
و اطلاعات ارزشمند خودرا به ژئوفون ها مي رسانند
تجزيه وتحليل نتايج نشان مي دهد که درزيررشته کوه هاي راکي
باقيمانده هاي جزاير آتشفشاني دفن شده قديمي وجود دارند
در طول دويست ميليون سال گذشته
صدها مورد از اين جزاير
به قاره آمريکاي شمالي پيوند خوردن
آنها بيشترسرزمين هاي غربي رشته کوه هاي راکي را تشکيل مي دهند
که از مکزيک تا آلاسکا کشيده شده
اين نشانه اي است از اينکه چگونه اولين خشکي هاي بزرگ ساخته شدن
اما تا همين اواخر
علم نمي تواند بگويد که چه زماني اين اتفاق افتاد
سپس يک روز
راجر بوييک: که در حال اکتشاف کاني ها در شمال غربي استراليا بود
پديده اي شگفت انگيز را کشف کرد
اين سنگ بخشي از قديمي ترين سطح خشکي در سياره زمين است
اين سنگ به طور معجزه آسايي از چرخه بي پايان
شکل گيري وتخريب پوسته جان به در برده است
علامت هاي عمودي براي بيش از
سه وشش دهم ميلياردسال باقي مانده اند
در همان زمان بود که سياره زمين شروع به سرد شدن کرد
رطوبت بصورت حباب منقبض مي شد
اما براي ايجاد اقيانوس ها و رودخانه ها کافي نبود
در هوا اکسيژني وجود نداشت
زمين مهمان نواز نبود,بدون اثري از زندگي
يک نظريه جديد ادعا مي کند,که زماني آب
شايد آنقدر کافي که اقيانوس هاي دنيا را پر کند
از اعماق فضا بر روي يک ستاره دنباله دار يخي آورده شده
باران هاي کيهاني امروزه نيز با ستاره هاي دنباله دار يخي بين بيست تا چهل تن درسال
که هرسه ثانيه يکبار به جو زمين برخورد مي کنند
آنها يک اينچ آب را
برسطح زمين هربيست هزارسال يکبار اضافه مي کنند
زماني که جو اشباع شده بود باران آغاز شد
اقيانوسي بي پايان بوجود آمد
وقتي که آسمان صاف شد
سياره زمين به سياره اي پوشيده ازآب تبديل شده بود
اين زماني است که تصور مي شود زندگي آغاز گرديد
بازتاب هاي آن آغازها امروزهنوزمي تواند شنيده شود
قديمي ترين اجداد ما
انعطاف پذيرترين موجوداتي که تاکنون تکامل يافته است
بدون تغييربراي ميلياردها سال
در سنگ سخت زندگي کرده اند
با حفاري درعميق ترين سنگ هاي آيداهو فالز
ميکرو بيولوژيست اهل پرينستون توليس آنستات
اميدواراست که نگاهي دقيق تربه نوادگان آنها بندازد
هي, ممنون
چيزي که اينجا پيدا کردم و بسيار قابل توجه بود اينه که درون اين لوله نمونه بردار
يك تکه سنگ بزرگ از دويست پا زيرسطح زمين هست
و هنوز بسياري از باکتري ها در اون وجود داره
كه به تعداد آدماي اين سياره ست
خب,اينا باکتري هاي زنده هستند
آنها در دماهاي نزديک به
نقطه جوش آب زندگي مي کنند
آنها در فشار صد بار اتمسفر زندگي مي کنند
اونا تو يك محلول نمکين مثل آب دريا زندگي مي کنند که قلياييه
اين محيط گازهايي در خودش داره که براي ما سمي هست
و با اين حال آنها کاري مي کنند که زنده بمونند
اينها به (اکستريمويل) مشهور هستند
به دليل شرايط زندگي شديدشان
براي بررسي دقيق تر
دانشمندان ابتدا آنها را از خانه هاي سنگي شان استخراج ميکنند
چيزي که واقعا درباره باکتري هايي گرمادوست هيجان انگيزه اينه که
آنها قديمي ترين ارگانيسم ها
برروي زمين هستن
و شواهد فسيلي در بيشتر سنگ هاي قديمي برروي زمين
نشون ميده اين نوع ازارگانيسم ها
بايد از سه وهفت دهم ميليارد سال پيش وجود داشته باشند
با مهارت و دقت
تيم با دستکش درون جعبه ها کار مي کنند
در اينجا آنها مي توانند نمونه را در شرايط استريل با دست بررسي کنند
آنها به دنبال اين هستند که مطمئن شوند
که تنها باکتري هاي درون چادر
آنهايي هستند که سفر خود را از سطح زمين آغاز کرده اند
ما بايد سمت بيرون هسته سنگ رو بتراشيم
طوري که هرگونه آلودگي رو پاک کنيم
که ممکنه در طول فرايند حفاري رخ داده باشه
هسته سنگ سپس در يک دستگاه فشار قرار مي گيرد
و به صورت پودرريز خرد مي شود
سپس يک نمونه از پودر برداشته مي شه
کشت ميکروب در آزمايشگاه صورت مي گيرد
اينها قديمي ترين اجداد مشترک هم حيات هستن
کلني از اکستريمويل ها
مشاهده چگونگي زنده ماندن ميکروب ها
در هزاران پا زيرسطح زمين
برخي از دانشمندان درباره زندگي در نقطه اي ديگر انديشيده اند
آيا موجودات فرازميني کوچک ديگري مي تواند وجود داشته باشند؟
که بطورمشابه در سياره هاي ديگر دفن شده اند
که به سمت خارج محيط استريل ظاهر شود؟
در اين سنگ هاي رسوبي در(کاريجيني )استراليا
سرنخ هايي براي حل
فصل ديگري از تاريخ زمين است
اينجا اولين مکاني است
که زندگي و خشکي با هم تداخل مي کنند
و نشانه ها تا امروز پابرجاست
نکته قابل توجه درباره اينجا اينه که
چقدر اينجا قرمزه
در واقع سنگ هاي قرمزصدها کيلومتر کشيده شدن
در هر جهت
دليل قرمزي آنها
به دليل وجود اين کاني قرمزه هماتيت- اکسيد آهن يا زنگار
و اينکه اينطوري تشکيل شدن
زماني که آهن منحل در اقيانوس با اکسيژن ترکيب شد
و به صورت اکسيد آهن ته نشين شد
و در بستر دريا جا گرفت
و در بستر دريا انباشته شد
در ابتدا جو زمين اکسيژني نداشت
که براي اقيانوس ها همينطور بود
اين سنگ ها يك دوره واسطه اي رو ثبت مي کنند
وقتي که هنوز هيچ اکسيژني در اتمسفر نبود
اما لايه هاي بالايي اقيانوس اکسيژن داشتند
اينجا ميزان زيادي اکسيد آهن وجود داره
اين حجم گسترده وجود اکسيژن نشون دهنده
وجود يک منبع پذيرفتني است -زيست شناسي
ارگانيسم هاي زنده اکسيژن را
به عنوان يک محصول فرعي فرايند فتوسنتز دفع كردند
بعد از دو ميليارد سال
اکسيژن بالاخره با تمامي آهن ها ترکيب شده بود
براي اولين بار
اکسيژن آزاد توانست به اتمسفر فرار کند
و هوا قابل تنفس شد
در اعماق مناطق دور افتاده استراليا
شواهد بيشتري از ارگانيسم هاي اوليه توليد کننده اکسيژن وجود داره
در مکاني مخفي که بيوييک کشف کرد
برخي از قديمي ترين و کمياب ترين فسيل هاي جهان وجود دارند
کاري که من کردم يك قدم عقب گذاشتنه
بيش از سه چهارم عقب تر از
زمان آغاز تاريخ سياره زمين
و اينجا رسوبات لايه اي چين خورده هست
که بعضي وقت ها به سمت بالا برآمده مي شدند
اينها استروماتوليت ها هستن
با ساختار رسوبي که توسط ميکروارگانيسم هاي رشته اي ايجاد شدن
و ماسه و گل رو بين رشته هاي کوچيکشون به دام ميندازن
اون ميکروارگانيسم ها احتمالا ناشي از فتوسنتزبودن
لايه هاي بالايي گنبدهاي ضخيم تري دارن
و با هم ديگه رقابت مي کنند که به نور خورشيد نزديک تر بشند
در حال حاضر اين استروماتوليت ها براي سن زيادي که دارند بسيار جالبند
در حدود سه ميلياردوچهارصدوپنجاه ميليون سال
اونا فقط براي اين جالب نيستند
اما ما مي تونيم يك چيزي از اونا پي ببريم
در مورد محيطي که در آن زندگي مي کردن
درست,اين عقب
ژيپس وجود داره
خوشه هاي ستاره اي شکل کوچيک از بلورهاي ژيپس
سولفات کلسيم
اينها وقتي تشکيل ميشن که آب دريا تبخير ميشه
در تالاب هاي کم عمق نزديک دريا
استروماتوليت هاي زنده فقط زماني رشد مي کنند
که همه تقريبا براي مدت طولاني در آب باشند
پس اونا رو فقط در حداکثر جزردريا مي بينيد
اينها حدود پنج هزارسال پيش بوجود اومدن
زماني که سطح دريا يك متريا بيشتر بوده
فرشي از باکتري هاي زنده که اونا رو شکل دادن و مردن
زماني که سطح دريا به تدريج پايين اومد
و رسوبي که باکتري ها در اون گير افتادن
تبديل به سنگ آهک شدن
اين باکتري هاي کوچيک
اولين ارگانيسم ها بودن كه باهم در يک کلني زندگي مي کردن
با توليد اکسيژن
استروماتوليت ها براي هميشه اين سياره را تغيير دادند
زندگي شکوفا شده و تبديل به نيرويي براي شکل دادن به دنيا شد
اما تغييرات زمين شناسي مي تواند موجب فاجعه شود
دويست ميليون سال پيش ابرقاره پانگه آ
که از اين قطب تا آن قطب کشيده شده بود
به دو تکه تقسيم شد
که شصت و پنج ميليون سال طول کشيد
امروزه ما مي دانيم که اين دو قاره توسط يک بالا آمدگي شکل گرفته است
که به باقي مانده هاي ابرقاره در جنوب اصابت کرد
در جنگل هاي آمريکاي جنوبي
يکي از مهمترين ويژگيهاي قابل ملاحظه
در چهره اين سياره يافت شده است
تمام اين چشم انداز وجود خود را مديون
اين فصل خشونت آميز از تاريخ سياره زمين است
آبشار ايگوازو -آرژانتين
براي من تماشايي ترين آبشار توي دنيا هست
نه تنها به خاطر مناظر ديدني و جذاب اينجا
آبشاري به بلندي دويست و پنجاه پا و عرض يک مايل
تماشايي بودن آن به دليل خصوصيات زمين شناسي آن است
اگه بيشتر بخوام بگم سنگ هاي اين آبشار
حاوي شواهدي از يک واقعه زمين شناسي هستن
که صدوسي وپنج ميليون سال پيش دراينجا اتفاق افتاد
شواهد زمين شناسي اينجا هستند روي اين سنگ ها
اين سنگ بازالته
يك سنگ سخت و آتشفشاني که با اکسيد آهن قرمز شده
اکسايش آهن درون سنگه
در واقع ما جايي ايستاديم که پايه اش جريان هاي گدازه بازالتيه
با بيش از صدپا ضخامت
فقط يکي از جريان هاي گدازه اي دراين منطقه
که توده اي ازگدازه آتشفشاني رو شکل داده که بيش ازيک مايل ضخامت داره
در واقع دراين آبشارها
مي تونيد گام هاي آبشاررو ببينيد
که جريان هاي گدازه اي منحصر به فرد رو دراين توده نشون مي ده
تصور کنيد فوران هاي آتشفشاني آنقدر عظيم باشد
که جريان هاي گدازه اي را توليد کند
که از شکاف هاي غول پيکر فوران مي کند و پوسته زمين را ترک مي دهد
خروج جريان گدازه در يک منطقه
که دو برابر مساحت ايالت تگزاس است
بيش از دويست و پنجاه هزار مايل مربع
يک واقعه آتشفشاني عظيم است
ميزان بسيار زيادي از گازهاي سرشار از گوگرد
به درون جو فوران مي کند
قطره هاي اسيدسولفوريک پوششي را شکل مي دهند
که جلوي نور خورشيد را مي گيرد و موجب سرد شدن آب و هوا مي شود
باراني از اسيد سولفوريک آغاز شده و پوشش گياهي را مي کشد
و يک فاجعه عظيم زيست محيطي با
نسبتي بسيار عظيم رخ مي دهد
صد و سي و پنج ميليون سال پيش
در پايان عصر ژوراسيک,دوره اي از زمان زمين شناسي
زماني که انقراض هاي گسترده اي
از انواع زندگي رخ داد
شواهدي روي اين سنگ ها وجود داره
که يک واقعه بزرگ و چشمگير رو درتاريخ سياره زمين به ما نشون مي ده
و اين يك تکه از شواهديه که من لازم دارم
در سمت ديگر جهان
آنسوي اقيانوس اطلس
قديمي ترين بيابان دنيا وجود داره
اين بيابان بيشتر خاک
کشور ناميبيا در جنوب آفريقا را در بر مي گيرد
من بيش از چهار هزارمايل مسافرت کردم
سنگ ها دقيقا مشابه هستند
اونا "بازالت" هستند و سن اونا صد وسي و پنج ميليون ساله
معلومه که وقتي اين سنگ ها فوران کردن
سيلي از گدازه هاي آتشفشاني صد ها مايل رو طي کرده
آمريکاي جنوبي و آفريقا با هم يک ابرقاره بودند
اقيانوس اطلس
که اکنون آفريقا و آمريکاي جنوبي را ازهم جدا مي کند
وجود خود را مديون تحولات ناگهاني و عمده زمين شناسي است
که تکه هاي "پانگه آ" را از هم جدا کرد
اون ابرقاره چيزي شبيه اين بوده
که از قاره هاي امروزي تشکيل مي شده
آفريقا ,آمريکاي جنوبي, هند
قطب جنوب و استراليا
ترک خوردگي از اينجا شروع شد و قاره رو تقسيم کرد
به قاره هاي امروزي آمريكاي جنوبي و آفريقا
در شرايط زمين شناسي اين اتفاق فوق العاده سريع رخ داده است
شكاف به سمت شمال با سرعتي معادل دو اينچ در سال باز مي شد
و پوسته زمين را در امتداد شكاف باز مي كرد
و چشمه هاي آتشفشاني ازميان اين شكاف ها بوجود آمدن
كل اين فرايند پنج ميليون سال طول كشيد تا كامل شود
شواهد مبني بر جدا شدن روشن است
خطوط ساحلي آمريكاي جنوبي و آفريقا با هم كاملا مطابقت دارند
و در زير اقيانوس اطلس, پشته هاي ميان اقيانوسي
دقيقا بين دو قاره قرار دارند
كه هنوز هم آنها را رانده و از هم دور مي كنه
تا همين اواخر دانشمندان مكاني با اين
گسترش مشاهده نكرده اند
اما اكنون حتي اعماق نيز اسرار خود را فاش مي كنند
آْلوين,اولين زيردريايي آبهاي عميق
رهسپار سرزميني اكتشاف نشده است
آتلانتيس,آلوين
دريچه بازه. چراغ روشنه
دريچه بسته ست اكسيژن موجوده
يكي از اولين مناطقي كه بازديد شد
بالا آمدگيهاي شرق اقيانوس آرام بود
بخشي از اين منطقه گسترده پشته ميان اقيانوسي ناميده ميشه
آنها انتظار پيدا كردن شواهدي از كاركرد سياره زمين رو داشتن
چيزي كه آنها كشف كردن فراتر از تصور بود
اين كار اوليه
دانشمندان را در سراسر جهان قادر به مطالعه
سيستم هاي فوق العاده زمين شناسي
در چهار مايل زير پاهايمان مي كند
ليندسي پارسون سرپرست تيمي
در مركز اقيانوس شناسي ساوت همپتون است
اينها واقعا شگفت انگيز ترين تصاوير هستن
كه فكر كنم از بستر اقيانوس داريم
اين تصاوير در عمق سه هزار متري گرفته شدن
اينها بخشي از عميق ترين بخش هاي بستر اقيانوس هستند
و ما اينجا داريم سيستم هاي گرمابي رو مشاهده مي كنيم
جايي كه آب پايين اقيانوس
به كف اقيانوس مكيده ميشه
اونجا گرم مي شه
موتور حرارتي ,درون زمين است
و دوباره به كف اقيانوس برگردانده ميشه
وقتي كه منحل شد
و كاني ها و تركيبات شيميايي را
از سنگ ها بيرون مياره
به اين دليل به آنها دودكش مي گيم
كه سياه هستند و بطور متراكم رنگ شدن
فشار در اينجا
بسيار زياد است ,دو تن در هر اينچ مربع
آب بسيار داغ و دماي آن به هفنصد درجه مي رسد
به شدت اسيدي است
پرازسولفيد هيدروژن و فلزات سنگين
حجمي معادل اقيانوس هاي جهان
از طريق اين سيستم ها مكيده و
و هرسي ميليون سال يكبار بيرون ريخته مي شود
نمونه ها ثابت مي كنند كه كف دريا در امتداد پشته ها
در زمين جوان ترين بخش هستند كه بصورت پايان ناپذيري دوباره متولد مي شوند
اما هنوز سورپرايزي بزرگتر وجود دارد
حتي در اين سرزمين سخت و بي رحم زندگي وجود دارد
دودكش هاي سياه مناطق گرمابي هستند
در اطراف آن گونه هاي آشنا
ميگوها, صدف هاي پا بلند و صدف هاي دو كفه اي
در كنار موجودات عجيب تري رشد مي كنند
مانند كرم هاي لوله اي با 6 فوت طول و (ماهي هاي استرنج (ماهي راه رونده مكزيكي
اكثريت اشكال زندگي در اينجا
به وجود نور براي وجود خود نيازي ندارند
اونا مواد شيميايي رو جذب و دفع مي كنند
از منافذ گرمابي كه اونا رو زنده نگه مي داره
آنها جوامع باكتري هاي شيميوسنتزهستند
بيشترازاينكه جوامع فتوسنتزي باشند
به دليل دوري ازنورخورشيد وهوا
اين موجودات در محيطي مستقل تكامل يافته اند
جدا از بقيه ي زيست كره (بيوسفر)
آنها موفق شدن تا زنده بمانند
از تحولات بي پايان زمين شناسي كه دنياي بالاي آنها را ويران كرده
شايد يك روز مدت ها پس از اينكه ما از ميان رفته ايم
آنها زمين را به ارث ببرند
اينجا جايي است كه بستر اقيانوس ايجاد مي شود
سيستم هاي گرمايي مرتفع در امتداد پشته هاي ميان اقيانوسي وجود دارند
پشته هاي ميان اقيانوسي در يك خط هستن
كه در امتداد آنها صفحات تكتونيك از يكديگر دورمي شن
و اجازه ميدن سنگ هاي مذاب وداغ از درون زمين
بالا بياد و بستر جديد اقيانوس رو تشكيل بده
جوان ترين قسمت زمين اينطور كه ما مي دانيم
پشته هاي ميان اقيانوسي هستند,كارخانه پوسته زمين
ماگماي گداخته ي جديد دائما پديدار مي شود
تا گدازه هاي سرد و قديمي تر را از پشته ها دور كند
هر سال به اندازه كافي گدازه ساخته مي شود
كه مي تواند نيويورك را با صد پاعمق دفن كند
و اين فشار بي امان
مانند گوه بين مرزهاي صفحات است
كه آنها و صفحاتشان را
در سفري توقف ناپذير هدايت مي كند
نقشه برداري دقيق از بستر اقيانوس اكنون امكان پذير است
و يك دليل بسيار مهم براي شناختن سيستم در مقياس بالا اين است
كه دانشمندان با نظارت دقيق مي توانند محاسبه كنند
كه بستر اقيانوس با چه سرعتي گسترش مي يابد و صفحات حركت مي كنند
يك ردياب صوتي در بستر اقيانوس كشيده مي شود
عكس هاي منحصر به فردي توسط كامپيوتر پردازش شده
تا يك عكس مونتاژ شده ساخته شود
اين اطلاعات تبديل به نقشه هاي سه بعدي مي شوند
آنچه از بستر اقيانوس پديدار مي شود
پر از دره هاي بزرگ و كانال هاي عميق است
و اينكه اينجا بزرگترين و بلندترين
كوه هاي آتشفشاني بر روي زمين قرار دارد
با چهل هزار مايل طول و گاهي اوقات تا پنج مايل ارتفاع
كه درسراسر جهان كشيده شده اند مانند درزهاي روي يك توپ بيسبال
تحقيقات اقيانوس شناسي دشوار است
اما كشوري هست كه شايد به عنوان
يك آزمايشگاه زمين شناسي طراحي شده است
جايي كه پشته هاي ميان اقيانوسي اطلس
در خشكي ديده مي شوند
ايسلند
زمين در اينجا شكاف خورده است
اين شكاف به خوبي نشان مي دهد
كه صفحاتي كه آمريكا و اروپا را حمل مي كنند
به زور ازهم جدا مي شوند
در حدود يك اينچ درهر سال
و ايسلند در مركز اين جدايش است
اين سرزمين بطور متوالي به دليل فوران ها و شكاف خوردگي ها تغيير شكل داده است
جريان هاي گدازه
بصورت دايك هاي (طبقات) عمودي در بستر هاي افقي شكل مي گيرند
همانطور كه در بستر اقيانوس عمل مي كند
آبفشان ها واستخرهاي گل شواهدي هستند از
گرما وفشاري كه زير سطح است
و به طورمداوم بدنبال راهي براي فرار است
يخ و آتش يك تركيب مرگبار است
در سال1996 قسمتي از پشته هاي ميان اقيانوسي درزيركلاهك يخي فوران كرد
گدازه ها به سرعت با ذوب كردن سيصد پا يخ راه خود را باز كردن
و دره اي عميق را تشكيل دادند
جريان تند آب حاصل ذوب به سرعت مسيري را طي مي كند براي پر كردن درياچه زير توده يخ
تا زماني كه ديگر نتواند ادامه پيدا كند
در سيل فاجعه بار كه پس از آن رخ داد
ده مايل مربع ازخشكي غرق شد
اين بار تنها به جاده ها و پل ها خسارت رسيد
اما در ايسلند زمين هميشه در حال تهديد كردن است
در سال1975 فوران هاي آتشفشان (كرافلا) آغاز شد
كه نه سال طول كشيد
چهارده مايل مربع بازالت به بيرون فوران كرد
در برخي از مكان ها خشكي ها بيست و هشت پا گسترده تر شدن
در سال1973 شهر هايمويي تحت الشعاع قرار گرفته بود
هنگامي كه آتشفشان نزديك آن از خواب پنج هزارساله بيدار شد
پنج ماه بعد گدازه و خاكستر سيصد خانه را نابود كرده بود
و بندر را تغيير شكل داده بودند
و نزديك به يك مايل مربع سرزمين جديد اضافه كرده بودند
زندگي در يك آزمايشگاه مي تواند مشكل باشد
اما سرزمين هاي جديد بطور مداوم در حال ساخته شدن
در كارخانه پوسته درامتداد پشته هاست
چرا دنيا به خودي خود دائما گسترش نمي يابد؟
دليل پديده فرورانش است فرايند بازيافتي غول پيكر
كه اززماني كه دنيا آغاز شد در جريان بوده است
كه باعث بروز اكثر آتشفشان ها و زمين لرزه هاست
مناطق فرورانش گورستان هايي هستند از
بستر اقيانوسي متراكم و قديمي
در جايي كه به پوسته قاره اي سبك تري برخورد مي كند
به سمت پايين مي رود
و بقيه صفحه را همراه با خود مي كشد
تا در كوره ي دروني زمين ذوب شود
صفحات با آرامش نمي ميرند آنها صداي بلندي ايجاد مي كنند
بسترهاي اقيانوسي قديمي آب را به داخل گوشته حمل مي كنند
كه با ماگما مخلوط مي شود
زماني كه فشار بيشتري نمي تواند نگه داشته شود
در يكي از رويدادهاي طبيعي فوق العاده منفجر مي شود
يك فوران آتشفشاني
بسياري از آتشفشان ها در جهان در مناطق فرورانش قرار دارند
اما استثناهايي هم وجود دارد
آتشفشان (كيلوآ )در جزيره بزرگ هاوايي قرار دارد
بخشي از زنجيره اي از جزاير در ميان اقيانوس آرام
هزاران مايل دورتر ازهر منطقه فرورانش
اما كل زنجيره بطور كامل ازآتشفشان هايي تشكيل شده
كه مانند رودخانه هاي آتش مي جوشد و بالا مي آيد
با دمايي معادل دو هزار درجه
چه چيزي اين كوره را براي اين بيرون ريزش آماده مي كند
در صورتي كه در اثر برخورد صفحات تكتونيكي نيست؟
آتشفشان شناس ها توضيحي دارند
گدازه اي كه پشت سرمن در جريانه و بيرون مي ياد
جلوه اي سطحي از يك بي نظمي حرارتيه
يا يك نقطه داغ
كه در اعماق زمين و زير پاي من قرار داره
جايي كه ما الان هستيم
بر روي آتشفشان (كيلوآ )در جزيره بزرگ هاوايي
در انتهاي جنوب شرقي زنجيره اي شش هزار كيلومتري
كه از كوه هاي دريايي و جزيره هاي آتشفشاني تشكيل شده
همزمان كه صفحه اقيانوس آرام از شمال به سمت غرب در حركته
در اين هشتاد وچند ميليون سال گذشته
با سرعتي معادل نه يا ده سانتيمتر در سال
پس زماني كه صفحه به روي اين نقطه داغ مي ياد
سنگ كره (ليتوسفر)رو مي سوزونه
و يك جزيره آتشفشاني رو تشكيل مي ده
و بعد صفحه به حركت خودش ادامه مي ده
و جزيره هاي جديد بيشتري رو در سمت جنوب شرقي تشكيل ميده
كيلوآ توسط نقطه داغ ساخته شده
بلند ترين كوه در جهان
سي هزار پا از پايه اش در بستر درياست
حتي بلندترازاورست
كه بارها مورد مطالعه قرار گرفته است
اما دانشمندان هميشه نمي توانند صبر كنند كه گدازه ها به سمت آنها بيايد
آنها بايد گدازه ها را هنگامي كه در پوسته زمين منفجر مي شود بگيرند
كارل تارنبر اغلب به ماهيگيري مي رود با كابلي در بركه اي داغ و قرمز
و گاهي اوقات او مجبور است براي گرفتن حتي نزديك تر برود
كه فوق العاده خطرناك است
در هر لحظه گدازه ها ممكن است بصورت ناگهاني وغيرمنتظره فوران كنند
و براي تارنبر راهي براي فرار نگذارند
پشت سرمن يك بركه گدازه سوزان وجود داره
كه از يك مجرا در سمت چپم تغذيه مي شه
مي تونيد پاشيدن گدازه ها رو ببينيد
كه از لبه هاش ريزش مي كنه
من مي خوام تلاش كنم با يك اسكوپ يك نمونه از گدازه ذوب شده رو بدست بيارم
اگه بشه با يك چكش
بنابراين مجبور نيستم يك كابل دراز رو به داخلش پرتاب كنم
و ميدونم گدازه ها بسيار داغ هستند , ما بايد نگران گازها هم باشيم
و بايد نگران فوران دوباره هم باشيم
نزديك لبه بركه
خب.الان خواهيم ديد چي ميشه
تارنبر زندگي خود را به خطر مي اندازد
اما تا وقتي كه دانشمندان نتوانند ياد بگيرند چگونه فوران ها را پيش بيني كنند
آتشفشان ها تهديدي غيرقابل كنترل خواهند بود
خيلي خب,ما اين نمونه رو برمي داريم
و برميگرديم به مركز تحقيقات سازمان زمين شناسي ايالات متحده
و آن را براي تجزيه و تحليل شيميايي آماده مي كنيم
تركيب شيميايي بازالت هاي هاوايي منحصر به فرده
در مقايسه با نهشته هاي آتشفشاني نزديك مناطق فرورانش
و يا در نزديكي پشته هاي ميان اقيانوسي
و اين درتجزيه شيميايي منعكس خواهد شد همانطور كه مي دونيم
از همه مهم تر
ما دنبال تغييرات بسيار ظريف در شيمي آن هستيم
كه مي تونه مرتبط باشه
با سابقه فوران اين آتشفشان
كه به ما اجازه ميده پيش بيني كنيم بعدش ممكنه چه اتفاقي بيفته
بالاي مائوئي جزيره بعدي در زنجيره
دانشمندان ناسا در ايستگاه مجهز به ماهواره ليزري
در حال آماده شدن براي كار در يك شب طولاني هستند
آنها در حال تنظيم كردن يك پرتو ليرزي براي شليك
به هدف هايي از ماهواره اي كه در حال گردش به دور زمين است هستند
تا اطلاعاتي را كه مي خواهند به مقياس اينچ بدست آورند
كه با چه سرعتي اين جزيره و صفحه اقيانوس آرام كه جزيره روي آن قرار دارد
در سراسر اقيانوس در حال حركت است
آنها بايد شليك را در زماني دقيق انجام دهند
تا مطمئن شوند كه هيچ هواپيمايي در حال عبور نيست
پرتو ليزرمي تواند هرخلباني را
كه به آن مستقيم نگاه كند كور كند
خيلي خوب, ما روي محور227 درجه هستيم
''L''هجده درجه
اينجا از نور ستاره روشنه اوج نهايي در 74 درجه
ما در حال گردش در جهت عقربه هاي ساعت هستيم
خيلي خب, براي شليك بهتون خبر مي ديم
ما روي 21 پا هستيم در حال پايين رفتن هستيم
پرتو ليزربصورت ناگهاني روشن مي شود و باز مي گردد
و موقعيت محل آنها را تعيين مي كند
بيست و دو سال محاسبات تاييد مي كند كه مائوئي و صفحه اقيانوس آرام
با سرعتي معادل 2.5 اينچ در سال به سمت شمال غربي درحركت هستند
به طرز شگفت انگيزي سريع
اين اثباتي مطلق از اين است كه
سطح سياره ما درحركتي مداوم است
تئوري تكتونيك مي گويد كه آتشفشان ها در زنجيره هاوايي
بايد به تدريج قديمي تر و فرسايش يافته تر شوند
هر چه كه آنها از نقطه داغ دورتر مي شوند
و همين طور است
و يك روز آتش هاي برافروخته آتشفشان كيلوآ
مانند اين مخروط هاي مرده سرد و خاموش خواهد شد
اما وارث همه آنها در حال پديدار شدن است
همانطور كه يك جزيره مي ميرد يك جزيره جديد تشكيل مي شود
نقطه داغ هم اكنون در حال حركت است
كه خودشو در (لوييهي) آشكار مي كنه
كه يك كوه دريايي زيردرياست
كه به سمت جنوب جزيره بزرگ هاوايي
هنوز بيش از سه هزار پا
در زير سطح اقيانوسه
شايد صدهزار سال ديگه طول بكشه تا بتونيم سطح لوييهي رو ببينيم
در همان زمان
نقطه داغ موجب خرابي و ويراني در جايي ديگر مي شود
فشار مداوم ماگماي ورودي از زير
باعث تخريب و باز شدن اين شكاف هاي بزرگ مي شود
كه در سراسر امتداد طول جزيره
با بيش از هشتاد پا عمق كشيده شده است
و سالي سه اينچ بازتر مي شود
در پايان كل قسمتهاي كوه
در دريا فرو خواهد پاشيد
اين حادثه موجي غول آسا را به حاشيه اقيانوس آرام خواهد فرستاد
براي رسيدن به سواحل غربي امريكا در چند ساعت
كه باعث ويراني عظيمي خواهد شد
ما نمي توانيم اين فجايع را پيش بيني يا از وقوع آنها جلوگيري كنيم
آتش بس زمين شناسي
بين ما و سياره بي قرارمان
شايد به پايان خود نزديك مي شود
حوادث و بلاياي طبيعي و ناگهاني شايد موجب فجايع و انقراض ها شده باشند
اما آنها همچنين سياره زمين را شكل داده اند
و محيطي را عمل آوردند
كه زندگي انسان مي توانست رشد يابد
هوايي قابل تنفس درياهايي گرم
آب و هوايي معتدل و يخ بصورتي پايداردر قطب ها ريشه دارد
در حقيقت يك آتش بس زمين شناسي
اما اين آتش بس ممكن است به پايان خود برسد
نيروهايي كه سياره زمين را هدايت مي كنند در نيازهاي ما تاثير ناپذير هستند
انساني كه بطور گسترده اي در سراسر اين سياره گسترده شده است
تغيير و تحولات طبيعي به فجايع انساني تبديل مي شوند
هر حركت از صفحات
خطر فاجعه را نزديك تر مي كند
پنجاه ميليون سال پيش
صفحه هاي آسيا و هند چيزي نمانده بود كه به هم برخورد كنند
جدا شده توسط اقيانوسي در حال مرگ
آنها با نيرويي فوق العاده به هم برخورد نمودند
و هيچ كدام كوتاه نيامدن
و زمين فقط يك راه براي رفتن داشت بالا--
اينجا مرتفع ترين رشته كوه هاي دنيا قرار دارد,هيماليا
كل اين منطقه از سطح دريا بالا اومده فرا رانش
تا ارتفاعي بيش ازپنج مايل دركمتر ازسي ميليون سال
دانشمندان چگونه مي دانند؟ از شواهد سنگ ها
شواهد فوق العاده اي ازاين بالا آمدگي وجود داره
درست روبه روي اورست در لوتسه
اون نوار زردرنگ معروف كه مي بينيد اونجا رو بريده
در واقع سنگ آهك درياييه
كه در كف اقيانوس تشكيل شده
پس پنجاه ميليون سال پيش
قله اين كوه ها درزيردريا بوده است
باور كردن آن سخت است
ما شواهد مشابهي هم از تبت داريم
جايي كه ما چيزهايي مثل اين رو پيدا كرديم
فسيل هاي آمونيت ها كه موجودات دريايي هستن
كه الان درچهار هزار متري بالاي سطح دريا قرار دارند
مطمئنا اينها به ما ميگن
كه تكتونيك صفحه اي نيروي كافي ايجاد مي كنه
كه اشيا رو از كف اقيانوس
اين همه راه تا اين بالا روي بام دنيا بياره
اينجا تنها مكاني است
كه در آن دو صفحه قاره اي در چنين مقياسي در حال برخورد با يكديگر هستند
و كوه ها هنوزدرحال رشد هستند
كه نتيجه اي از فشارزمين ساختي است
حتي اورست هم هنوز به سمت آسمان قد مي كشد
من كاملا نمي تونم احساسش كنم
ايستادن اينجا روي يك قطعه سنگ درهيماليا
زميني كه من الان روش ايستادم
هر سال حدود ده ميليمتر بالاتر مي ياد
و به سمت شمال با سرعتي حتي سريع تراز اون در حال حركته
شايد پانزده ميليمتردرسال
دليلي كه مي توانيم اين اندازه گيري ها انجام بديم
به خاطر اين گيرنده هاي فوق العاده ست
آنها از چهارماهواره كه در آسمان بالاي سرمن هستند استفاده مي كنند
تا مسئله ساده مثلث بندي رو حل كنند
اما اينا چنان دقيق هستند كه مي تونند به من چيزي مثل
يك ميليمتر دقت افقي
و پنج ميليمتر دقت در حالت عمودي رو نشون بدن
به اين خاطر من هر سال مي تونم برگردم اينجا
ما مي تونيم ببينيم كه اين نقطه حفر شده در اين صخره
به نحوي به ريشه اين كوه ها متصل شده
و صفحه قاره اي كه اونا توش گيرافتادن در حال حركته
راه ديگري نيز وجود دارد
كه ربكا بنديك وهمكارانش
بتوانند دقيقا كشف كنند كه هيماليا چگونه در حال رشد است
آنها منطقه اي را دردامنه كوه پيدا كرده اند
ده مايلي جنوب بلندترين قله
كه حتي از كوه ها نيز سريعتر رشد مي كند
سرنخ هايي از اين بالاآمدگي در رودخانه هاي با جريان سريع آب
كه در اين دره ها در جريان هستند پيدا مي شود
مي تونيد به اين رودخونه به دو روش متفاوت فكر كنيد
يكي اينكه اين زمين ثابته و رودخونه داره كاهش پيدا مي كنه
روش ديگري كه من هم فكر مي كنم راه بهتري براي فكر كردن باشه
اينه كه رودخونه در يك موقعيت ثابت
نسبت به دريا قرار داره و به خليج بنگال ميره
و زمين دور آن در حال بالا اومدنه
پس به اين خاطر كه رودخونه در يك جا بايسته
و نياز داره كه چند تكه بشه مثل يك چاقو داخل كره
اما در بعضي از نقاط
رودخونه نمي تواند به سرعت بريده شود
تا تعادل طبيعي خود را حفظ كند
اينجا زمين سريعتر به سمت بالا مي آيد و رودخانه به سرعت در حال فرسايش زمين است
و گودالي بزرگ شكل مي گيرد كه آبشارهاي كوتاه و گرداب ها را شكل مي دهد
ما دنبال جاهايي هستيم كه رودخونه
سراشيبي بيشتري از شيب متوسط داره
هر جايي كه باشه
اون جاها با سراشيبي بيشتر مشابه هستند با
مكان هايي كه بالاآمدگي سريعه
آنقدر سريع كه رودخونه نمي تونه تحمل كنه
اين به ما سرنخ هايي رو درباره جاهايي ميده كه برگرديم
و تحقيقات جي پي اس بيشتري انجام بديم
تا درجه بالاآمدگي رو بدست بياريم
به نظر مي رسد كه اين منطقه سرعت بيشتري در رشد نسبت به قله هاي بلند داره
يك روز بستر اين رودخانه بلندتر ازاورست خواهد شد
جمع آوري اطلاعات به اين روش خطرناكه
اما با كمي مراقبت
قطعا اطلاعات خوبي
درباره زمين دريافت مي كنيم
اين اطلاعات مهم و حياتي است
براي صد ميليون نفر
كه در منطقه خطر اطراف هيماليا زندگي مي كنند
زمين لرزه ها شايع هستند
در قرن گذشته سي هزارانسان كشته شده اند
اين منطقه براي هفتصد سال آرام بوده است
كه براي يك زمين لرزه بزرگ بسيار دير شده
يافته هاي ربكا بنديك نشان مي دهد كه انحراف
هند و چين درسال ميزان دو اينچ را نشان مي دهد
كه تنشهاي بسيار زيادي ايجاد مي كند
كه در نهايت بايد آزاد شود
ايستگاه جي پي اس كه با انرژي خورشيدي كار مي كند
اطلاعات را بيست و چهار ساعت در روز مي فرستد
و شايد از روي اميدواري اعلام خطر كند
مسئله دشوار اينه كه
ما نياز داريم بدونيم كه انحراف كلي
در سرتاسر گسل هاي بخش بندي شده
اگه همه اون شصت ميليمتر انحراف
در يك محل روي يك گسل جمع بشن
روي يك خط باريك...
بعد زمين لرزه هايي كه ما داريم خيلي بزرگ ميشه
و زياد اتفاق مي افتند
اما اگه به جاي همه اون كشش ها
روي چندين گسل متفاوت جمع بشن
چيزي شبيه يك آكاردئون
سپس هر گسل كه انتظار ميره دچار شكست بشه
كمتر و كمتر شكسته ميشه
زمين لرزه ها به شكلي هراس آور براي زندگي بشر ويران كننده هستند
اما براي دانشمندان آنها كاربردهاي خودشان را دارند
امواج لرزه اي مانند ردياب هاي صوتي هستند
با گوش دادن به آنها كه در زيرزمين حركت مي كنند
تصويري مي تواند ساخته شود كه هيچ كس قادر به ديدن آن نخواهد بود
ابتدا,امواج با سرعت به درون پوسته مي آيند
روي پوسته بر روي سطح سياره زمين
در بعضي از مكان ها فقط چهار مايل فاصله ما را
از گرماي غير قابل تحمل گوشته جدا مي كند
و درون زمين
سه هزار مايل پايين تر در خود هسته
دما به ميزان غير قابل تصورهفت هزار درجه مي رسد
اين راكتور,هسته اي نهايي است
موتوري كه اين سياره را به حركت در مي آورد
خنك سازي با جريان هاي همرفتي غول پيكر
در گوشته صورت مي گيرد
و اين گرماي رو به افزايش از ماگماي داغ است
كه صفحات تكتونيكي را تغيير جهت مي دهد
زمين لرزه ها مظهري وحشتناك از
قدرت صفحات زمين است
بيش ازيك و نيم ميليون نفرتوسط آنها
در قرن بيستم كشته شده اند
اكثر زمين لرزه ها در امتداد خطوط گسل رخ مي دهد
جايي كه صفحات به هم سايش پيدا مي كنند
دانشمندان نمي توانند به ما بگويند
كه چه زماني اين تخريب وحشتناك احتمال دارد رخ دهد
آنها فقط مي توانند به ما بگويند چرا
بدون گسل امكان زمين لرزه وجود نداره
ومن الان درجايي ايستادم كه شايد
مشهور ترين گسل دنيا باشه (گسل سان آندرياس)
كه از مكزيك در جنوب تا
اورگان در شمال كشيده شده
اين يكي از معدود مكان هايي تو دنياست
كه مي توني با يك پا روي يك صفحه تكتونيكي وايسي
و پاي ديگرت روي صفحه ديگر
به عبارت ديگر زمين اينجا
به نيويورك و ايسلند متصل شده
و زمين در اينجا به هاوايي و ژاپن وصل شده
در اين بخش از گسل صفحات به هم گير كرده اند
آنها بايد معادل دو اينچ در سال حركت كنند
آخرين زمين لرزه به صد سال پيش برميگرده
و گسل در حال ذخيره سازي انرژي و آزاد نكردن آن است
هر چه براي زمان بيشتري صفحات به هم گير كنند
لرزش بعدي بزرگتر خواهد بود
جايي دورتر در شمال صفحات لغزشي
به آرامي در كنار يكديگر حركت مي كنند
شواهد روشن از اين حصار خم شده مشخص است
ما بر روي گسل سان آندرياس در جنوب سان فرانسيسكو هستيم
و اين يك بخش جالب از منطقه گسلي هست
چون كه در زمين لرزه1906
وسط اين مزرعه رو شكافت
سراسر جاده رو واينجا متوقف شد
و اين حصار بعد از زمين لرزه ساخته شد
به بيان ديگر گسل از اون زمان تا حالا درحال لغزش بوده
پس,دقيقا اينجا داره چه اتفاقي رخ ميده؟
شما در اينجا ترك هايي رو كه در جاده وجود داره رومي تونيد ببينيد
اينها بعد ازآخرين باري كه اينجا بودم بوجود اومدن
در سراسر جاده اينجا
و من يك دستگاه توي مزرعه دارم
و دارم مي ميرم براي اينكه بدونم اون چي ميگه
بيايد بريم يك نگاه بندازيم
چيزي كه اينجا تو مزرعه داريم يك خزش سنج ئه
يك (خزش سنج) خزش روي يك گسل رو اندازه ميگيره
خزش باعث خم شدن و انحراف اين حصار رو موجب شده
اون ازيك ميله تشكيل شده
كه بصورت پايدار و محكم به اين گوشه گسل متصل شده
از گسل عبور مي كنه و به اين جعبه در اينجا مياد
داخل جعبه يك كامپيوتر بوده كه داشته چيزهايي رو محاسبه ميكرده
خب , الان من بايد مراقب هم باشم
چون گاهي اوقات اينجا مار وجود داره
نه, اين دفعه نيست
خوبه
چيزي كه هست عنكبوت و مورچه ست
بسيار خوب
خب,اينجا يك كامپيوتر داريم كه يك ساله داشته محاسبه ميكرده
اين هردقيقه حركت گسل رو ثبت مي كنه
با دقت يك هزارم اينچ
بذاريد داده ها رو دانلود كنيم و يك نگاهي بندازيم
برو بريم
خب,با اينكه به نظر مي رسه كه ما حدود
هفت ميليمتر خزش داشتيم
همونطور كه اينجا هميشه داره
اما نكته جالب توجه اينه كه
به يك دوره زماني خيلي كوتاه محدود ميشه
اگه اينجا رو ببينيد
شما مي بينيد كه گسل براي بيشتر سال قفل شده بود
اما يك دفعه وسط سپتامبر ميره بالا
و حدودپنج ميليمتر مي لغزه
در فاصله زماني چند ساعته
و لغزش آن, تا چند روز بعد ادامه داره
به عبارت ديگه كل لغزش در يك سال
در يك فاصله زماني چند روزه رخ ميده
شايد پنج ميليمتر زياد به نظر نرسه
اما بخش هاي طولاني از گسل رو تحت تاثير قرار ميده
شايد پنج مايل طول شامل ميليون ها تن سنگ باشه
خب,اين واقعا در اينجا مهم نيست
اينجا يك مزرعه كوچيك و قشنگه و مردمي اينجا نيستند
اما دورتر در, شمال اين روند خزش ادامه داره
و چيزهايي كه دارند زيرزمين اتفاق مي افتند
بسيار ترسناك و بدشگون هستند
سانفرانسيسكو خانه دو ونيم ميليون نفر است
كه درست در زير آن گسل هيوارد نهفته است
در تاريخ دويست ساله اش
شاهد سه زمين لرزه مرگبار بوده است
دانشمندان ميدانند كه لغزش هاي روي گسل
رو به كاهش گذاشته كه نشانه هشدار است
اما چه زماني حمله خواهد كرد؟
در زمين لرزه سال1989 ,شصت و هفت نفر
در (لوماپريتا )بخشي از سانفرانسيسكو كشته شدن
هيچ كس پيش بيني آن را نكرده بود
زمين لرزه ها يك پيامد اجتناب ناپذير
از حركت صفحات است
ما نمي توانيم حركت صفحه را متوقف كنيم
و بنابراين نمي توانيم زمين لرزه ها را متوقف كنيم
اما مي توانيم شروع كنيم كه با اون زندگي كنيم
اولين چيزي كه بايد ياد بگيريم انجام دهيم اينه كه
شهرهاي بهتري بسازيم
همانطور كه بر جمعيت دنيا افزوده مي شود
خطر نيز بيشتر مي شود
اكنون بيشتر ازصد شهر در سراسر جهان
با جمعيت بيش از دو ميليون نفر وجود دارد
و بيش از نيمي از آنها بر روي مرزهاي صفحات هستند
يا درمكان هايي كه قبلا در آنجا زمين لرزه رخ داده
لس آنجلس آسيب پذيرترين
مكان در خط گسلي كرانه غربي است
كشيدگي اين جاده چرايي آن را نشان مي دهد
اينجا نه تنها روي (سان آندرياس) است
بلكه اينجا گسل با فشار به اطراف خم شده
جايي كه اين اتفاق مي افتد
سنگ ها با نيروي بسيار عظيم به هم فشرده مي شوند
آنها نمي توانند به اطراف بروند پس به سمت بالا مي آيند
حركت,سنگ ها را تاب ميدهد,خم ميكند,چين خوردگي يا شكستگي ايجاد مي كند
و باعث گسلش و انحراف زمين مي شود
برخي گسل ها هرگز بالا نيامده اند
با اين وجود دانشمندان مي دانند كه آنها وجود دارند
آنها را به عنوان گسل كور شناخته شده اند
احتمالا ازهمه خطرناك تر هستند
تو از تپه ها پايين مي ياي تا به دشت برسي
يك منطقه مسطح كه يازده ميليون نفر در آن زندگي مي كنند
در آن طرف,عقب تر
ساختمان هاي بلند مركز شهر لس آنجلس
ما فكر مي كنيم در سمت راست اونجا يك گسل وجود داره
درست در زير مركز لس آنجلس
در ساعت4:24 صبح روز17 ژانويه سال1994
حومه شهر نورت ريج شروع به لرزيدن كرد
گسلي كور در عمق يازده مايلي شكسته شده بود
و موجب يكي از شديد ترين زمين لرزه هايي كه تاكنون ثبت شده است گرديد
شتاب حركت زمين از نيروي جاذبه زمين پيشي گرفت
و ساختمان ها,وسايل خانه ها و مردم را به هوا پرتاب كرد
شصت ويك نفر كشته و نه هزارنفر زخمي شدند
ساختمان ها,جاده ها,و پل ها تخريب شده بودند
خسارت وارده از بيست ميليارد دلارهم گذشت
و پس لرزه ها به مدت چند روز ادامه يافت
وقتي كه يك اتفاق مثل نورت ريج مي افته
امواج لرزه اي در سراسر حوضه منتشر مي شن
زماني كه امواج بزرگ تمام ساختمون ها رو تكون ميده
اون جايي كه رسوبات در
در اين حوضه متمركز شدن بيشتر ميشه
چون كه اين حوضه كاملا مسطحه
به اين دليل مسطحه كه
توسط آبي كه از كوه ها مياد شسته شده
پس ما رسوبات اشباع شده رو داريم
زماني كه تركيب آب و ماسه با هم شروع به لرزيدن مي كنه
پنج دقيقه پس از لرزش تبديل به مايع ميشه
كه موجب بي ثباتي و افتادن ساختمان هاي بلند ميشه
اين پديده را روانگرايي (ليکوفکشن) مي نامند
و خطري غير قابل پيش بيني و عظيم را موجب مي شود
و دام زمين شناسي ديگري كه منتظر وقوع است وجود دارد
كوه هاي سان گابريل
كه از گسل سن آندرياس
تا حوضه لس آنجلس رو به پايين كشيده شده است
شكاف در زمين لرزه ها در امتداد گسل پديد مي آيند
آنها قدم به قدم به شهر نزديك تر مي شوند
در اينجا گسل صورتي و كوه ها زرد رنگ است
اين چگونگي چرخشي است كه آنها تاكنون داشته اند
در آينده اي دور, زمين شناسي
آنها كل شهر را پوشش خواهند داد
آينده در زمين شناسي به چه شكل خواهد بود؟
چه سرنخ هايي
در كوه ها,بيابان ها و درياها پنهان شده اند؟
درك آن دشوار است
پيش روي سياره زمين پايان ندارد
ما خيلي خوش شانس بوديم چون جامعه مدرن
در واقع زماني توسعه يافته
كه از نظر زمين شناسي اتفاقات كمتري رخ ميدهد
پس ما در دوره سكون زمين شناسي بوده ايم
خب,اينطوري ادامه پيدا نمي كنه
ما مي دونيم كه فجايع جهاني بزرگي در
آينده رخ ميده
يك سونامي غول پيكر,فوران آتشفشاني بزرگ و حوادث بيشتر
و براين اساس كه مي دونيم كه همه ما در اين سياره
به سادگي و با مسائل زمين شناسي زندگي مي كنيم
يخ براي كمك به آب و هواي زمين
كه به اندازه كافي معتدل بماند كه بتوان در آن زندگي كرد حياتي و ضروري است
اما در سرتاسر جهان دما در حال افزايش است
و يخ ها در حال ذوب شدن
اگر اين اتفاق ادامه يابد سطح دريا افزايش مي يابد
افزايش فقط پانزده اينچ فجايع بزرگي
براي كشورها و شهرهاي كم ارتفاع بوجود خواهد آورد
افزايش زياد سطح دريا به خودي خود
ممكنه براي اين سياره فاجعه آميز باشه
اما در واقع اثرات غيرمنتظره اي هم وجود داره
و اون اينه كه بالا آمدن سطح دريا
ممكنه فوران هاي آتشفشاني رو آغاز كنه
ما اينو مي دونيم چون بدنبال ارتباط بين
تغيير سطح دريا و فوران هاي آتشفشاني
در عصر يخبندان را نگاه مي كرديم
هنگامي كه تغييري معادل صد يا دويست متر رو در سطح دريا
در طول بيش از چند ده هزار سال شاهد بوديم
كار جديد مك گواير بر روي اتنا نشون ميده كه
هر چه سريع تر سطح دريا بالا يا پايين رود
آتشفشان با شدت بيشتري منفجر خواهد شد
وقتي كه سطح دريا افزايش مي يابد
در اطراف آتشفشان هاي ساحلي مانند اتنا
يك تاثير جالب ميذارن
اگر تصور كنيد آتشفشان روي يك صفحه قرار داره
اتنا در اينجاست
اگر شما طرف ديگه صفحه رو
با تغييري صدمتري يا بيشتر, سطح دريا رو فشار بدي
روي خم شدن آن تاثير داره
كاري كه مي كنه اينه كه تنش هاي كششي رو
درون آتشفشان مي ياره
و هر ماگمايي كه اونجا وجود داره
راه خود را بصورت يك فوران انفجاري باز مي كنه
در دوران مدرن ما واقعا
وحشت كامل يك فاجعه آتشفشاني رو تجربه نكرده ايم
اگر نظريه بيل مك گواير درست باشد
چنين حادثه اي مي تواند به عصر يخبندان جديد منجر شود
چرا كه طبيعت مي تواند مانند يك شمشير دو لبه بكار رود
افزايش سطح آب درياها مي تواند باعث فوران آتشفشان ها شود
و ذرات و گوگرد را به درون اتمسفر بفرستند
اين باعث كم شدن گرماي خورشيد مي شود
بنابراين سياره زمين سرد خواهد شد
اين باعث مي شود دوباره يخ ها تشكيل شوند
اقيانوس ها منجمد مي شوند و سطح درياها يك بارديگر پايين مي آيد
واين كاهش ناگهاني ممكن است باعث فعاليت هاي بيشتر آتشفشاني شود
و مواد بيشتري را به اتمسفر بفرستد
و حتي زمين را سردتر مي كند
و آن را درتاريكي و يخ و زمستان طولاني فرو ببرد
شواهد بسياري براي عصرهاي يخبندان درتاريخ سياره زمين وجود دارد
اما آخرين و شديدترين آن
چهل و پنج ميليون سال پيش آغاز شد
درست هنگامي كه كوه هاي هيماليا تشكيل شد
يك تئوري اين سردشدن فوق العاده را به
آشفتگي تكتونيكي نسبت ميدهد
كوه ها از سنگ آهك و قلوه سنگ ها پر هستند
اين بقايا مي توانند همراه با بارش باران
و دي اكسيد كربن در هوا در يك واكنش شيميايي تركيب شوند
كه ميليون ها تن گاز را از اتمسفر حذف مي كند
با گازهاي گلخانه اي كمتر براي گرم نگه داشتن
كل اين سياره سرد خواهد شد,آغازي براي عصر يخبندان
در كناره هاي ورقه هاي يخي پهناور
يخچال هاي طبيعي عظيم به سرعت پيشرفت كرده اند
هيچ چيز نمي تواند مانع آن شود
زماني كه آنها با سرعت ده پا در هر روز پيش روي مي كنند
زمين هاي بيشتري ازيخ پوشيده مي شود
گرماي بيشتري از خورشيد دوباره به فضا منعكس مي شود
و سياره را بيشتر سرد مي كند
در سرد ترين روزهاي خود
سياره زمين با حجم يخ سه برابر كه
امروزه وجود دارد پوشيده شده بود
اين يخ جلوي حركت آب را گرفت و آن را روي زمين نگه داشت
با آب كمتري در دسترس
سطح دريا هاي جهان تا چهارصد و بيست و پنج پا كاهش يافته بود
امروزه جزيره كارائيب و گرندباهاما
داراي سرنخ هاي روشن تري از
تغييرات شگرف سطح درياهاي گذشته را درخود دارد
ميكروبيولوژيست:استفاني شواب
در حال وصل كردن قطعات داستان به همديگر بوده است
پنهان شده در مردابي عميق پوشيده با "درختان مانگرو" و پر از پشه
با يك ورودي ترسناك به دنيايي قديمي و اسرارآميز
اين غارها داستاني براي گفتن دارند
كه به نوسان هاي گذشته سطح دريا مربوط ميشه
بين دوره هاي گذشته درفاصله دوعصر يخبندان
چيزي كه اين غارها رو هيجان انگيز مي كنه
اين كه آنها يكي از آخرين مرزهاي ناشناخته هستند
و درباره آنها معلوم شده است كه
يكي از بزرگترين و طولاني ترين سيستم هاي غاري شناخته شده هستند
ما از يك ورودي وارد يك اتاق بسيار بزرگ كه شبيه كليساي جامع ست شديم
جايي كه مي تونيم ببينيم سقف بالا اومده
چيزي كه ما معمولا آنها رو سيستم غاري مي ناميم
كه يك حفره آبي رنگه
تو هميشه مي توني پيدا كني
وقتي كه به اين اتاق هاي بزرگ كه شبيه كليساي جامع ست مي ياي
يك توده صخره اي خيلي بزرگ درمركز غار
معمولا فروپاشي وقتي اتفاق مي افته
كه ديگه آبي درغار نيست كه از سقف پشتيباني كنه
من دارم در جايي شنا مي كنم كه منطقه اختلاط ناميده ميشه
اينجا جايي كه آب شيرين با آب دريا مخلوط ميشه
و علت چيزي كه ما به آن,آشفتگي دامنه نوسان موج مي ناميم
اين منطقه اختلاط
مسئول حمله به ديواره صخره اي ست
مثل پنير نرم است
بطور طبيعي سنگ آهك را نمي توني با انگشتت جدا كني
و احتمالا به يك چكش و قلم نياز داري
چيزي كه ما درباره تشكيل شدن اين غارها در
در صدها هزارسال پيش مي دونيم
ما ازشواهدي كه پيدا كرديم
مي دونيم كه اين غارها در گذشته خشك بودن
بيست متر پايين تر سيستم غاري
اين فضله هاي خفاش وجود داره كه فسيل شده
ما مي دونيم تنها راهي كه اين اتفاق مي تونه بيفته
اين است كه غارها خشك باشند چون خفاش ها نمي تونند شنا كنند
وقتي خفاش ها توي سقف لانه مي زنند
فضله ها روي سنگ ها جمع مي شند
و خيلي سخت ميشن
در اعماق سيستم غاري ما شواهد كوچك ديگري پيدا كرديم
و اون اين خاك قرمز صحراي آفريقاست
كه در استراتوسفر پخش ميشه
در طوفان هاي متوالي كه در صحراي آفريقا رخ ميده
و در واقع راه خودش رو به داخل اين غارها پيدا مي كنه
به احتمال زياد اين اتفاق زماني رخ داده كه غار خشك بوده
شواهد نهايي
كه اين واقعيت رو كه غارها خشك بوده اند رو تقويت مي كنه
اين استلاكتيت هاي زيبا و باغ هاي استالاگميت است
كه ما در فاصله بيست وهشت متري پيدا كرديم
استالاكتيت هاواستالاگميت ها درعصر يخبندان شكل گرفتند
و طي يك دوره ي صدها و هزاران سال پيش تشكيل شدن
چه اتفاقي مي افتاد اگر
آبهايي كه در ذخاير يخي درقطب ها قرار داره يخ بزنه
سطح دريا پايين مي آيد و غارها خشك مي شن
معمولا دردوران يخبندان باران بيشتري
در مناطق گرمسيري دنيا مي باريده
اين ريزش آب باران
از ميان سنگ بستر يا سنگ هاي سقف نفوذ مي كنه
و صخره اي كه در اونجا وجود داره رو حل مي كنه
و بصورت قطره آب در مي ياد و متبلور ميشه
درست مثل يك قنديل يخ
و اساسا اينها قنديل هاي سنگي هستند
دوره يخبندان بر مناظر طبيعي تاثير گذاشت و آنها را شكل داد
اما گاهي اوقات سرنخ ها آنقدرغول پيكر هستند
كه به سختي مي توان آنها را تشخيص داد
در ايالت واشنگتن در دره گراند كولي كانيون
كانالهاي اسكابلندس وجود دارد
براي سال ها دانشمندان بر روي اين رديف ها كار كردند
كه بدانند چه چيزي مي تواند باعث فرسايشي در اين مقياس شود
دانشمند سازمان زمين شناسي آمريكا: ريچارد ويت آخرين دانشمندي ست كه روي موضوع كار مي كند
اين سنگ به اندازه يك خانه سه طبقه است
به نظر مي رسه كه قسمتي از سنگ بستره
قسمتي از اين بازالت كه اين منظره گسترده تشكيل داده
همانطور كه مي بينيد ساختار اون بازالت افقي است
در حالي كه ساختار اين سنگ عموديه
به عبارت ديگه اين سنگ بزرگ جا به جا شده
اما بزرگترين سرنخ در اين منظره
خود منظره است
اين تنگه در بازالت تراشيده شده
كه يكي از سخت ترين سنگ هاست
كه در صخره اي عمودي كه چهارصد پا ارتفاع داره تموم ميشه
شكل اون مثل يك نعل اسب عظيمه
اين مثل دره تنگ پايين ابشار نياگاراست
اما اين,آبشار خشك
دو برابر نياگارا ارتفاع داره و سه برابر اون پهنا داره
ويت در حال ادامه كاري است
كه در سال1923 زمين شناس جي,هارلن برتز آغاز كرده
برتز براي اولين بار درباره كل اين منظره گفت
بستر رودخانه اي بزرگ بوده كه توسط فلات سه هزار مايل مربعي
كلمبيا كشيده شده و تشكيل شده
هيچ كس حرف او را باور نكرد زيرا مقياس بسيار بزرگ بود
اما او مطمئن بود تنها توضيحي كه
براي اين مقياس خسارت,سيلابي عظيم بوده است
كل اين منطقه محو شد و براي هميشه تغيير كرد
زماني كه آن سيلاب شديد جريان يافت
حتي در بالاي صخره ها
آب بيش ازصد پا عمق داشته است
صخره هاي بازالتي
از جمله سخت ترين ساختارهايي كه در طبيعت يافت مي شوند
مقاوم دربرابرهوازدگي و فرسايش
اين ديوارها فقط توسط
ميزان زيادي از آب مي تواند از هم گسسته شود
يك به يك اين ستون هاي گدازه يخ زده
از سطح سنگ ها كنده شدن
و توسط جريان هاي شديد سيلاب حمل شدند
كه موجب عقب نشيني ديواره و عريض تر شدن آبشار بزرگ شدند
پس مورد پذيرش قرار گرفت
كه چگونه كانال هاي اسكابلندس شكل گرفتند
اما بخش مهمي از اين معما باقيمانده است
تنها جايي كه مي تواند تمامي
آن حجم بسيار زياد آب كه زمين را تخريب ميكرده آمده باشد؟
در صد مايل به سمت شرق
زمين شناس: جوزف تي پردي درياچه اي عظيم
در دوران يخبندان را شرح داده بود درياچه منجمد ميسولا
اين درياچه در برخي مواقع در حدود ششصد مايل مكعب آب در خودش داشت
ششصد مايل مكعب آب يعني تمام آب امروزه درياچه ايري
به علاوه تمام آب درياچه انتاريو
اين درياچه با يك سد يخي نگه داشته شده بود
كه از رودخانه كلارك فورك مي گذشت و جلوي آن را مي گرفت
درياچه در برابر سديخي تاعمق دوهزارپا افزايش يافت
اما هيچ مدركي وجود ندارد كه درياچه را
به كانال هاي اسكابلندس پيوند دهد
در سال1939 پردي مجموعه اي از موج هاي غول پيكر را
كه مانند ريزموج هاي شن و ماسه روي ساحل هستند كشف كرد
اما اندازه آنها بسيار عظيم است
صدها پا فاصله و ده ها پا يا بيشتر ارتفاع دارند
و آنها ازشن تشكيل شده اند
چنين ويژگي تنها مي تواند جرياني سريع از
يخبندان درياچه ميسولا را نشان دهد
سد يخي بزرگ آب را پشت خود نگه داشته بود
تا زماني كه به سطح بحراني رسيد
زماني كه عمق آن هزار و هشتصد پا بود
فشار آب بسيار زياد شد
كه راه خود را به زور از پايه سد يخي باز كرد
با پيدا كردن نقطه ضعيف, آب هاي يخ زده به سرعت
شكاف را گسترش دادند
و سد را بصورت فاجعه آميزي سست كردند
آب هاي كل درياچه
در تخليه اي ويران كننده آزاد گرديد
اين تخليه ده برابر جريان
تمام رودخانه هاي دنيا بود
تقريبا باورنكردني ست
در سال1926 سيلي عجيب دره اي با صد پاعمق
دردويست مايلي دره (والاوالا) ايجاد كرد
كه لايه هاي زيادي از گل و لاي را آشكار كرد
ويت متوجه شد كه اين منطقه
بايد درمسير سيلاب هاي بزرگ بوده باشد
كه كانال هاي اسكابلندس را تشكيل داده است
اين لايه سفيد در اينجا
ما مي دونيم اين خاكستراز (كوه سنت هلن) است
ما از نظر كاني شناسي و شيميايي آناليزيش كرديم
و كاملا مشخص بود كه از كوه سنت هلن اومده
ما تاريخ اون رو مي دونيم
با روش سن يابي راديو كربن
ما مي دونيم كه اين تقريبا پانزده هزار سال سن داره
بنابراين ما يك خط زماني زيبا داريم
كه از اين بخش ميره و پانزده هزار سال داره
آن خاكستر فقط مي تواند پس ازاينكه
سيل عبور كرده و رسوبات ساكن شدند نشسته باشد
هنوز توسط تعداد زيادي از لايه هاي رسوبات پوشيده شده است تمام 39لايه
اين آخرين بخش از شواهدي بود
كه ايجاد اسكابلندس را توضيح مي داد
طغيان سيلاب فاجعه آميز
بايد بارها و بارها اتفاق افتاده باشد
هنگامي كه هر سيلاب نشانه خود را برجاي مي گذاشت
سد يخي بزرگ پيش مي رفت
و آبهاي درياچه ميسولا دوباره شروع به بالا آمدن مي كردند
كه در ادامه چرخه سيل رخ مي داد و پس از آن آرام مي گرفت
تنها زماني كه دوران يخبندان پايان يافت سيل ها متوقف شدند
تغييرازدوران يخبندان به دوره گرمتر
تابع نزديك بودن زمين به خورشيد است
هر صدهزار سال
شكل مدارزمين به دور خورشيد تغيير مي كند
اين باعث تعجب دانشمندان شده كه شايد اين چرخه تكرار شونده
فجايع وانقراض ها برروي سياره ما
توسط نيروهايي بيرون از محيط زمين هدايت مي شود
انقراض هاي بزرگ و فجايعي كه موجب آنها شدند
به نظر مي رسد كه به دوره اي در حدود سي ميليون سال پيش برمي گرده
اين چرخه ست كه علت وقوع اون فاجعه رو نشون ميده
كه درخارج از سياره زمينه
در يك شب صاف اينجا در آفريقا
يا هر جاي ديگه اي كه مي توانيد آسمان شب را ببينيد
ما مي تونيم شواهد نجومي رو ببينيم
كه موجب فجايع زمين شناسي شدند
هر سي ميليون سال
منظومه شمسي ما در يك سفر
از ميان كهكشان كروي شكل راه شيري رد مي شود
هر سي ميليون سال
ما از ميان متراكم ترين بخش اين ديسك كهكشاني عبورمي كنيم
در طول اين مدت ستاره هاي دنباله دار منظومه شمسي ما
مي توانند مزاحم شوند و به درون سيارات داخلي سقوط كنند
در اين دوره احتمال زيادي وجود داره كه زمين تحت تاثير قرار بگيره
اين چرخه ممكن است كه
تاريخ فاجعه آميز سياره زمين رو توضيح بده
آخرين انقراض جمعي بزرگ سي و پنج ميليون سال پيش بود
ما الان درمتراكم ترين قسمت اون ديسك كهكشاني هستيم
و انقراض جمعي بزرگ بعدي شايد ما باشيم
شهاب سنگ ها (آستروئيدها) تهديدي بسيار جدي هستند
آنها تنها ماه ما را شكل دادند
بلافاصله پس ازآغازي خشونت آميز
سياره ما ازحمله ي وحشيانه رنج برد
شهاب سنگي سرگردان كه بزرگتر ازمريخ بود
با قدرت به سياره زمين برخورد كرد
كه بيشتر سطح سياره زمين را در فضا منفجر كرد
باقيمانده هاي آن انفجار توسط نيروهاي گرانشي به كنارهم كشيده شدند
و ديسكي قمري را تشكيل دادند
و از آن, ماه جديد به سرعت رشد يافت
و آوارها را از اطراف مدار زمين پاك كرد
مدل هاي كامپيوتري نشان مي دهند كه تنها يكسال طول كشيد
تا قطعات متلاشي شده در مدار يكي شده و يك ماه راشكل دهند
اين تلسكوپ كلارك در رصدخانه لاول
در فلاگ استاف, آريزوناست
از اين تلسكوپ براي عكسبرداري از ماه استفاده مي شد
براي آماده سازي فرود آپولو روي ماه
براي اينكه امشب ماه رو ببينيم
بايد تلسكوپ رو در اين وضعيت روبه بالا نگه داريم
ما مي تونيم تنظيمات خوبي رو انجام بديم
تراكم دهانه ها درسطح ماه رو
با استفاده ازعكس هاي گرفته شده با تلسكوپ كلارك اندازه گيري شد
بيشترازاينكه فضانوردان بعضي ازاين مناطق را
در ماموريت آپولو شش مشاهده كنند
مرد.ديواره هاي شيب داري داره
آنها گفتند شصت درجه
حالا, بهت ميگم كه نمي تونم پايين رو ببينم
و تا اونجا كه بتونم مي خوام به لبه نزديك بشم
حقيقت داره
نمي تونم باور كنم ما ازاين كوه ها بالا اومديم
بزرگترين ويژگي هاي برخورد بر روي ماه
حوزه (امبريم )است كه بيشتر از هزار كيلومتره
كه بر اثر برخورد ستاره اي دنباله دار ايجاد شده
كه محيط اون بيشتر ازصد كيلومتره
بله,اونا واقعا كوه هاي بزرگ و قشنگي هستند
كه ميشه بالاي آنها پرواز كرد,مگه نه؟
اون حوضه ها توسط كوه هايي احاطه شده
كه بيش از پنج مايل ارتفاع داره
اينجا جايي است كه فضانوردان آپولو پانزده
فرود آمدند و نمونه برداشتن
آنها نشان دادند كه اين كوه ها
مانند كوه هاي روي زمين نيستند
بلكه آنها توده هاي قلوه سنگ و سنگهاي تكه تكه شده
كه توسط اين برخورد عظيم ايجاد شده اند
اينو نگاه كن:حدس بزن الان چي پيدا كرديم
فكر كنم اون چيزي كه به خاطرش اومده بوديم رو پيدا كرديم
آره,سنگهاي متبلور؟
بله,قربان بهتره كه باور كنيد
سنگ هاي طبيعي و دست نخورده ماه
كه توسط فضانوردان آپولو آورده شد
با استفاده از راديوسنجي سن يابي و مورد مطالعه قرار گرفت
آنها نشان دادند كه اين برخورد فرايند مهمي بوده
در شكل گيري و تكامل سيارات شبيه زمين
چيزي كه با تعين قدمت سنگها با راديوسنجي
نشان داده ميشه اين كه ماه تحت بمباراني جهنمي قرار گرفته
بين چهار تا چهار ونيم ميليارد سال پيش
بعد ازاون زمان: بمباران متوقف شد
در آن زمان
بيشتر سيارك هايي (آستروئيدها )كه در اطراف منظومه شمسي در حركت بودن
با سيارات برخورد كرده بود
و فرايند تشكيل سيارات به پايان رسيده بود
دويست سنگ فضايي
به اندازه اي بزرگ براي ايجاد ويراني هايي جهاني
شناخته شده اند,آنها در مدارهايي كه زمين درآن حركت مي كند رد مي شوند
ممكن است بسيار بيشتر باشند
رامپينو:اينجا در ناميبيا
شهاب سنگ ها هميشه اشياي ويژه اي تلقي مي شدند
كه شايسته ستايش هستند
اين شهاب سنگ ها در
مركز شهربه نمايش گذاشته شده اند
اصابت شهاب سنگ هاي آهني كوچيكي مثل اين
بر روي زمين تاثير كمي داره
اما برخورد يك شئي بزرگتر
يك شهاب سنگ يا ستاره دنباله دار با شش مايل قطر
موجب انقراض جمعي مي شه
همانطور كه از سابقه اي زمين شناسي مي دونيم
برخورد يك شئي با يك چهارم مايل قطر
مثل اون كه در سال 1996 از كنار زمين رد شد
تخريب گسترده اي موجب مي شه
اصابت در اقيانوس موجب سونامي ميشه
كه شهرهاي ساحلي رو ويران مي كنه
و اصابت اون بر روي زمين باعث ايجاد پوشش گردوغبار ميشه
كه شرايطي مثل زمستان هسته اي ايجاد مي كنه
كه كل تمدن رو مورد تهديد قرار ميده
سابقه زمين شناسي
نشان مي دهد اين برخوردها فجايع و ويراني ها را به بار آورده اند
كه بسياري از گونه ها را محو كرد
تاكنون پنج انقراض جمعي در تاريخ سياره زمين اتفاق افتاده است
شناخته شده ترين آنها دايناسورها هستند
چرا آنها به سادگي از چهره زمين ناپديد شدند؟
هند ممكن است پاسخ را بدهد
شصت و پنج ميليون سال پيش
هند هنوز يك جزيره بود كه به سمت آسيا رانده مي شد
اين هنگامي بود كه مناظر لايه لايه
دكن ترپس ايجاد شد
از آتشفشان شكافي بزرگي
نيم ميليون مايل مربع گدازه فوران كرد
لايه بعد از لايه از گدازه روي زمين نشست
در برخي جاها تا هشت هزار پا ضخامت
بعضي ازدانشمندان بر اين باورند كه مقياس اين فعاليت آتشفشاني
آنقدربزرگ بود كه دايناسورها را نابود كرد
پروفسور مايكل رامپينو:فكر مي كند شروع اين دام ها
توسط بازديدكننده هايي خارج از محيط سياره زمين ايجاد شده
اين شهاب سنگ آهني (هوبا )در ناميبياست
اين بزرگترين شهاب سنگ (متئوريت) شناخته شده روي زمينه
و مثل اكثر شهاب سنگ ها ,متئوريت ها
عنصر نادرايريديم رو در خودش داره
ايريديم ثابت كرده كه سرنخ ارتباط
بين واقعه برخورد و انقراض دايناسورهاست
ايريديم درنزديكي دهانه هاي برخوردي يافت شده
اما درجاي ديگرپوسته زمين بسيارنادر است
در اين دهانه ها ميزان ايريديم
ده هزارباربيشتر ازميزان طبيعي است
چنين غلطت بالايي
در سابقه رسوبات در سراسر دنيا پيدا شده
در تاريخي مطابق باشصت وپنج ميليون سال پيش
به تازگي,دهانه اي با بيش از صد و ده مايل عرض
در ساحل شبه جزيره يوكاتان در مكزيك كشف شد
اين دهانه نيز در شصت و پنج ميليون سال پيش ايجاد شده بود
اين دهانه توسط قاتلي كيهاني با ده مايل پهنا تشكيل شد
كه با سرعت شصت هزار مايل در ساعت به زمين نزديك ميشد
و با شدت به زمين برخورد كرد
مثل اينكه تمام زرادخانه هاي هسته اي جهان
بيش از هزاربار منفجر شوند
و سنگ هاي آتشين بزرگي از خود ساطع كرد
و زمين هاي اطراف را تا هزاران مايل فرا گرفت
آتش سوزي هاي عظيمي براي ماه ها درگرفت
هرچه را كه در مسيرش بود از بين برد
اين برخورد ممكنه اثرات فاجعه بار ديگه اي هم داشته
اين نيرو آنقدر بزرگ بود
كه امواج لرزه اي از محل برخورد در مكزيك
به دور دنيا رفت
و در نقطه مخالف در زمين
در اقيانوس هند متمركز شد
نقطه دقيق مقابل در آن روزها
جزيره هند بود
رامپينو معتقد است كه فوران هاي آتشفشاني شديد
كه (دكن ترپس) را ايجاد كردند, شهاب سنگ موجب آن شده است
تاثيرات اين برخورد و بيرون ريزي و طغيان آتشفشان ها
ميليون ها تن گرد وخاك و خاكستر را به هوا فرستاد
و دنيا را در تاريكي فرو برد
نيتروژن ,گوگرد و اكسيژن در جو
تركيب شدند و به شكل باران اسيدي زمين را سرد كردند
در اين زمستان كيهاني
هفتاد و پنج درصد همه موجودات زنده نابود شدن
زماني كه آسمان صاف شد,دايناسورها رفته بودند
مدت زماني,انسان بسيار كوتاه است
درك آن دشوار است كه آيا ما توسط نيروهايي از بين خواهيم رفت
كه ميليون ها سال است در زمين نقش داشته اند
در (يوتا) صدف هاي بيشماري از ميليون ها موجودات دريايي
كه در اينجا زندگي كردند و از بين رفتند
ديده شده است,جايي كه رودخانه سن خوان
گسست هاي بزرگي را در پوسته زمين ايجاد مي كند
اين رودخانه دنيايي گمشده را نمايان كرده است
دويست ميليون سال پيش
درياهاي كم عمق با سواحل پيچيده
ابر قاره غول پيكر پانگه آ را شكل دادن
كه بدون شكستگي از قطب تا قطب كشيده مي شد
پنجاه ميليون سال پيش
كل اين منطقه متحمل تغييروتحولات عظيمي شد
فرسايشي بيرحمانه آغاز شد كه
لايه پس ازلايه سنگ ها را از بين برد
نيروهاي تكتونيكي
كه اين سرزمين را فشردند ,متراكم كردن و بالا بردند
در نبردي بي پايان با نيروهاي فرسايشي قفل شدند
كه مناظر فوق العاده اي را حكاكي كردن
آب قوي ترين نيرو دربين همه نيروهاست
كه از بين سنگهاي سخت,آنها را مي شكافد تا دره هاي عميق را تشكيل دهد
با صبر وبردباري بسيار زياد
آب دور سنگها را صيقل زده و شكل مي دهد
يك روز در آينده اي دور
دره آنتلوپ اسلات مثل دره گراند كانيون
گسترده و عميق خواهد شد
ستون ها,تپه ها,قله هاي پهن با شيب تند ماسه سنگي با هزار پا ارتفاع
كه تا بالاي دشت ها صعود كرده اند
يادبود هايي براي ميليون ها سال نبرد زمين شناسي هستند
اما آنها نيز ناپديد خواهند شد
هيچ چيز نمي تواند در برابر فرسايش مقاومت كند
با حجاري كردن سطح زمين و كندن عميق ترين دره ها
با بريدن مرتفع ترين كوه ها
طبيعت تعادل خود را پيدا مي كند
شهر كوچك معدني كالمنسكاپ
كه تنها درچند دهه پيش متروك شد
هم اكنون مورد تاخت و تاز تپه هاي شن و ماسه قرار گرفته
و سرانجام بطور كامل پوشيده مي شود
اگر ما براي يك لحظه به گذشته برگرديم
چرخه زمين شناسي فرسايش و رسوبگذاري را خواهيم ديد
پروفسور رامپينو
از كارش در بيابان ناميبيا مي داند كه
چگونه رقص تكتونيك به پايان خواهد رسيد
دانشمندان شايد درباره دوره كوتاه يا متوسط اختلاف داشته باشند
اما آنها هر چه به جلوتر نگاه مي كنند
منظره را واضح ترمي بينند
ماسه در بستراين رودخانه خشك درناميبيا
بخشي از چرخه بي پايان فرسايش و رسوبگذاري ست
ماسه از فرسايش سنگ هاي بزرگ گرانيتي كنار ساحل رود شكل گرفته
و در پايين رودخانه ها به سمت ساحل كشيده شده
و توسط جريان هاي اقيانوسي برداشته شده و درامتداد ساحل ناميبيا منتقل شده
تا سواحل طولاني ناميبيا رو تشكيل بده
بعضي از ماسه ها تپه هاي شني را تشكيل دادن
ماسه ها مي توانند به صورت سنگ ماسه تثبيت شده جمع بشن
و سپس دوباره فرسايش داده بشن و ماسه هاي جديدي رو تشكيل بدن
بخشي از چرخه گرانيت,ماسه و ماسه سنگ
و دوباره ماسه
در يك مقياس زماني انساني اتفاق زيادي نمي افته
اما دريك مقياس زماني زمين شناسي
همه كارهايي كه انجام داديم و هر آنچه را ساخته ايم نابود خواهد شد
پس,در پايان زمين آينده اي ندارد
پس ازهزاران سال
قاره هايي ناشناس تشكيل خواهد شد و حركت خواهند كرد
همچنان كه صفحات به سرگرداني خود ادامه مي دهند
مسير رودخانه ها تغيير خواهد كرد
اقيانوس ها پر و خالي خواهند شد
و كوه ها دچار فرسايش شده و دوباره بالا مي آيند
Subtitles: Arigon
اما خورشيد ما درحال پيرشدن است
تا پنج ميليارد سال ديگر,انرژي اش به پايان خواهد رسيد
همچنان كه گرانش بيشتر مي شود خورشيد را درخودش فرو مي ريزد
دماي آن تا صد ميليون درجه افزايش مي يابد
بطورغير قابل كنترلي گسترش مي يابد
مريخ,زهره و زمين را در برمي گيرد
درياها به جوش مي آيند واتمسفر تبخير مي شود
زماني كه زمين خاكستري سوخته مي شود
سپس خورشيد تمام (فوزيون) هم جوشي هسته اي خود را متوقف مي كند و مي ميرد
و اين پايان زمين شگفت انگيز ما خواهد بود
ترجمه و ويرايش زيرنويس گروه زمين شناسي دانشگاه آزاد اسلامي واحد اسلامشهر www.iiau.ac.ir